Bir metin oluşturulurken içeriğe ve bağlama bağlı olmak kaydıyla yazar / konuşur muhatabı olan okuyucu / dinleyici ile bir ilişki kurmaya ihtiyaç duyar. Bunu sağlayan unsurlardan biri üstsöylem belirleyicileridir. Bunlar, işlevlerine göre çeşitli altulamlara sahiptir. Bu altulamlar yapılan sınıflandırmalara göre bilgi odaklı ve alıcı odaklı üstsöylem belirleyicileri şeklinde iki temel başlık altında yer almaktadır. Alıcı odaklı üstsöylem belirleyicilerden biri de okuyucuyla doğrudan ilişki kurmayı amaçlayan katılım belirleyicilerdir. Alıcıyı metne dâhil etmek ve anlatımı güçlendirmek amacıyla, özellikle anlatıcının muhatabına doğrudan seslendiği anlatı metinlerinde de üstsöylem işaretleyicilerine rastlanmaktadır. Genellikle akademik söylemde incelenen üstsöylem, bu çalışmada Dede Korkut Hikâyeleri çerçevesinde ele alınmış; katılım belirleyicileri bağlam ve işlevlerine göre sınıflandırılarak örneklendirilmiştir. Değerlendirmede Hyland’ın (2005) modeli esas alınmıştır. Belirleyiciler; okuyucu adılları, hitaplar ve kişisel notlar, retorik sorular ve ortak gözlem ile beklenti oluşturan yönergelerden oluşur. Bu ifadeler vasıtasıyla anlatımda anlatıcı-dinleyici ilişkisinin ve sözlü kültür geleneğinin izlerini sürmek mümkündür.

Dede Korkut Hikâyeleri, söylem, üstsöylem, katılım belirleyicileri.

When producing a text, the writer or speaker seeks to establish a relationship with the reader or listener. This is achieved through discourse markers, categorized into two main groups: interactive and interactional metadiscourse markers. A key interactional marker is engagement markers, which aim to build direct rapport with the reader. Engagement markers are also found in narrative texts, where the narrator directly addresses the listener to involve them in the story or strengthen the narrative. While metadiscourse is mainly examined in academic discourse, this study explores its presence in the Dede Korkut Stories. Using Hyland’s (2005) model, instances are classified according to their context and function. The identified engagement features include personal references, reader pronouns, direct addresses, and shared cultural expressions, rhetorical questions, and directives establishing shared observations and expectations. These features highlight the narrator–listener relationship and reflect the oral tradition of the text.

Dede Korkut Stories, discourse, metadiscourse, engagement markers.