• Quick access
  • Announcements
  • Duyurular

    Makale gönderimi için tıklayınız. https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    Dergimizin makale gönderme işlemi Dergipark

    üzerinde gerçekleşmektedir: https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    Makale gönderimi için Dergipark sitemizi kullanınız:

    https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    TR DIZIN 2020 Etik Kriterleri  kapsamında, dergimize 2020 yılında gönderilen ve gönderilecek olan yayınlar için Etik Kurul Belgesi zorunlu olacaktır. Bu kapsamda etik kurul izni gerektiren çalışmalar için makalenin yöntem bölümünde ilgili Etik Kurul Onayı ile ilgili bilgilerin (kurul-tarih-sayı) yer verilmesi gerekecektir. Bu nedenle dergimize makale gönderimi yapacak olan aday yazarlarımızın ilgili kriteri göz önünde bulundurarak makalelerini düzenlemeleri önemle rica olunur.

     

     

     


KUTADGU BİLİG’DE BİRİNCİ TEKİL VE ÇOĞUL KİŞİ EMİR EKLERİ ÜZERİNE
(ON THE FIRST-PERSON SINGULAR AND PLURAL IMPERATIVES IN THE KUTADGU BİLİG )

Author : Yasemin ÇELİK    
Type : Copyright
Printing Year : 2026
Number : 15/3
Page : 564-594
Doi Number : http://dx.doi.org/10.7884/teke.5971


Özet

Kutadgu Bilig, Karahanlı Türkçesinin en önemli eserlerinden biridir. Eser, 11. yüzyılda Yusuf Has Hacib tarafından yazılmıştır. Kutadgu Bilig’de Karahanlı Türkçesinin özelliklerini yansıtan pek çok dil malzemesi bulunmaktadır. Bunlardan biri de emir eklerinin kullanımıdır. Bu çalışmada, Kutadgu Bilig’de geçen birinci tekil ve çoğul kişi emir ekleri üzerinde durulmuştur. Bilindiği üzere, birinci tekil ve çoğul kişi emir ekleri, emrin yanında istek işleviyle de kullanılmaktadır. Bu çalışmada da öncelikle Kutadgu Bilig’de birinci tekil ve çoğul kişi emir ekleri geçen beyitler ve günümüz Türkiye Türkçesindeki karşılıkları sıralanmış; ardından bunlar, emir ve istek işlevine göre değerlendirilmiştir. Çalışmaya malzeme olarak ise Kutadgdu Bilig’in Mısır Nüshası alınmıştır. Buna göre eserde birinci tekil kişi emir eklerinin birinci çoğul kişi emir eklerinden daha fazla kullanıldığı ve bu eklerin daha çok emir işlevinde olduğu görülmüştür. Bu çalışmayla Kutadgu Bilig ve Karahanlı Türkçesi ile emir eklerinin işlevleri üzerine yapılan çalışmalara katkı sağlanması amaçlanmıştır.



Anahtar Kelimeler

Kutadgu Bilig, Karahanlı Türkçesi, Yusuf Has Hacib, emir ekleri.



Abstract

Kutadgu Bilig is one of the most important works of Qarakhanid Turkic was written by Yusuf Has Hacib. Kutadgu Bilig contains a wealth of linguistic material that reflects the characteristics of Qarakhanid Turkic. This study focuses on the first-person singular and plural imperatives found in the Kutadgu Bilig. In this study, couplets containing first-person singular and first-person plural imperatives in the Kutadgu Bilig were first listed, and then these were analyzed according to their imperative and optative functions. The Egypt manuscript of the Kutadgu Bilig was used as the source material for this study. According to the findings, the first-person singular imperatives are used more frequently than the first-person plural imperatives in the work, and these imperatives are primarily used in an imperative function. The aim of this study is to contribute to existing research on the use and function of imperatives in the Kutadgu Bilig and Qarakhanid Turkic.



Keywords

Kutadgu Bilig, Qarakhanid Turkic, Yusuf Has Hacib, imperatives.


Adress :Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Derneği Karaman Mahallesi, Fulya Sokak, No 1 Nilüfer / Bursa
Phone :+90224 2941652-41885 Fax :+90224 2941897
Email :tekedergisi@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri