• Quick access
  • Announcements
  • Duyurular

    Makale gönderimi için tıklayınız. https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    Dergimizin makale gönderme işlemi Dergipark

    üzerinde gerçekleşmektedir: https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    Makale gönderimi için Dergipark sitemizi kullanınız:

    https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    TR DIZIN 2020 Etik Kriterleri  kapsamında, dergimize 2020 yılında gönderilen ve gönderilecek olan yayınlar için Etik Kurul Belgesi zorunlu olacaktır. Bu kapsamda etik kurul izni gerektiren çalışmalar için makalenin yöntem bölümünde ilgili Etik Kurul Onayı ile ilgili bilgilerin (kurul-tarih-sayı) yer verilmesi gerekecektir. Bu nedenle dergimize makale gönderimi yapacak olan aday yazarlarımızın ilgili kriteri göz önünde bulundurarak makalelerini düzenlemeleri önemle rica olunur.

     

     

     


ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ MESNEVİLERİNDE İKONİK GÖSTERGENİN VARLIĞI VE İLKELERİ ÜZERİNE
(ON THE PRESENCE AND PRINCIPLES OF ICONIC SIGN IN OLD ANATOLIAN TURKISH MASNAVIS )

Author : Medine YILDIZ    
Type : Copyright
Printing Year : 2026
Number : 15/2
Page : 384-401
Doi Number : http://dx.doi.org/10.7884/teke.5952


Özet

Edebî metinler göstergelerle örülü yapıtlardır. Müellifler metinlerini oluşturmak için çeşitli göstergelerden yararlanır. Bunlardan biri de ikonik göstergelerdir. Bu çalışmada, Eski Anadolu Türkçesi mesnevilerinde nesnelerin ikonik gösterge olarak kullanımı üzerinde durulmuştur. İkonik göstergeler boyutlarına göre “iki boyutlu ikonik göstergeler” ve “üç boyutlu ikonik göstergeler” olmak üzere ikiye ayrılarak incelenmiştir. Mesnevilerde dikkat çeken husus, ikonik göstergelerin sadece varlığı değildir; ilkeleriyle de konu edilmiş olmasıdır. Bu ilkeler “benzerlik”, “yapaylık”, “cansızlık” ve “somutluk”tur. Benzerlik, Peirce’ün ikon için belirlediği temel ilkedir, gösterge-nesne ilişkisine dayalıdır. “Yapaylık”, “cansızlık”, “somutluk” temsil edenin niteliği esas alınarak tarafımızca belirlenmiş ilkelerdir. Çalışmanın amacı, mesnevilerdeki ikonik göstergeleri ve ilkeleri tespit etmek; ikonik göstergelerin ve kullanım amaçlarının çeşitlilik gösterebileceğini, ilkelerin ise değişmez ve evrensel olduğunu ortaya koymaktır.



Anahtar Kelimeler

Eski Anadolu Türkçesi, mesnevi, göstergebilim, Charles Sanders Peirce, ikon.



Abstract

Literary texts are works woven with signs. Authors construct texts using various signs, one of which is the iconic sign. This study focuses on the use of objects as iconic signs in Old Anatolian Turkish masnavis. Based on dimensions, iconic signs have been examined in two categories: two-dimensional and three-dimensional iconic signs. What is noteworthy in the masnavis is not only the existence of iconic signs but also that their principles are featured. These are “similarity”, “artificiality”, “inanimacy” and “concreteness”. Similarity, defined by Peirce as the fundamental principle of the icon, is based on the sign-object relationship. “Artificiality”, “inanimacy” and “concreteness” are principles proposed in this study based on the qualities of the representamen. The aim of the study is to identify the iconic signs and principles in masnavis and to reveal that while the iconic signs and purposes ofusing them may vary, the principles are unchanging and universal.



Keywords

Old Anatolian Turkish, masnavi, semiotics, Charles Sanders Peirce, icon.


Adress :Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Derneği Karaman Mahallesi, Fulya Sokak, No 1 Nilüfer / Bursa
Phone :+90224 2941652-41885 Fax :+90224 2941897
Email :tekedergisi@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri