• Quick access
  • Announcements
  • Duyurular

    Makale gönderimi için tıklayınız. https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    Dergimizin makale gönderme işlemi Dergipark

    üzerinde gerçekleşmektedir: https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    Makale gönderimi için Dergipark sitemizi kullanınız:

    https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    TR DIZIN 2020 Etik Kriterleri  kapsamında, dergimize 2020 yılında gönderilen ve gönderilecek olan yayınlar için Etik Kurul Belgesi zorunlu olacaktır. Bu kapsamda etik kurul izni gerektiren çalışmalar için makalenin yöntem bölümünde ilgili Etik Kurul Onayı ile ilgili bilgilerin (kurul-tarih-sayı) yer verilmesi gerekecektir. Bu nedenle dergimize makale gönderimi yapacak olan aday yazarlarımızın ilgili kriteri göz önünde bulundurarak makalelerini düzenlemeleri önemle rica olunur.

     

     

     


TÜRK DİLİNDE BİLİNMEYEN BİR KELİME TÜRETME YÖNTEMİ: “FİİLLEŞTİRME”
(AN UNKNOWN WORD DERIVATION METHOD IN TURKISH LANGUAGE: “VERBALIZATION” )

Author : Adem BULUT    
Type : Copyright
Printing Year : 2025
Number : 14/4
Page : 1196-1214
Doi Number : http://dx.doi.org/10.7884/teke.5915


Özet

Bütün dünya dillerinin temelinde iki farklı kelime türü vardır: isimler ve fiiller. Dillerin kendilerine has türetme şekilleri ile kimi dillerde bu iki kelime grubundan yeni isim ya da fiillerin türetilmesi mümkündür. Sondan eklemeli bir dil olan Türkçede de hem isimden fiil hem de fiilden yeni isimler türetilebilmektedir. Türk dilinin başlangıcından beri süregelen bu türetme imkânı hiçbir şekilde bozulmaya uğramamış aksine diğer dillerden ödünçlediği isim ve ekler sayesinde yeni yeni kelimeler türeterek söz varlığı daha da artmıştır. Öte yandan Memlûkler Dönemi’nde Kıpçak Türkçesi ile yazılmış eserlerden Kitâbü’l Ef’âl, Et-Tuḥfetu’z Zekiyye fi’l Luġati’t Turkiyye isimli eserlerde bugüne kadar Türk dilinde rastlanmayan bir kelime türetme şekline rastlanmıştır. Bu yöntemde herhangi bir yapım eki veya fiil / yardımcı fiil kullanılmadan isimler işlev değişikliğine uğramış, fiil gibi çekimlenmiştir. Bu çalışmada eserlerde tespit edilen bu örnekler için “fiilleştirme” terimi önerilmiş, terimin ne olduğu Batı literatüründen hareketle açıklanmaya çalışılmış, tespit edilen örnekler diğer araştırmacıların okuma denemeleri karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.



Anahtar Kelimeler

İsim, fiil, fiilleştirme, kelime türetme yolları, Kıpçak Türkçesi eserleri.



Abstract

Languages universally rely on two core lexical categories: nouns and verbs. In Turkish, an agglutinative language, derivation between these categories is productive and historically continuous. However, certain Mamluk-era Kipchak Turkish texts -particularly Kitâbü’l Ef’âl and Et-Tuḥfetu’z Zekiyye fi’l Luġati’t Turkiyye- exhibit an atypical pattern: nominal forms function as finite verbs without the use of derivational suffixes or auxiliary elements. This syntactic and morphological shift suggests a unique form of zero derivation not previously attested in Turkic studies. This paper introduces the term verbalization to describe this phenomenon, aligning it with related concepts in Western linguistic theory such as conversion and functional shift. Identified examples are analyzed in comparison with alternative readings in existing scholarship. The study aims to shed light on a rare derivational strategy within Turkic morphosyntax and expand our understanding of historical language variation and innovation.



Keywords

Nouns, verbs, verbalization / verbing, derivational verbs, Kipchak Turkish manuscripts.


Adress :Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Derneği Karaman Mahallesi, Fulya Sokak, No 1 Nilüfer / Bursa
Phone :+90224 2941652-41885 Fax :+90224 2941897
Email :tekedergisi@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri