NAZLI ERAY’IN SİS KELEBEKLERİ ROMANINA PSİKANALİTİK BİR YAKLAŞIM
(A PSYCHOANALYTICAL APPROACH TO NAZLI ERAY’S NOVEL “SİS KELEBEKLERİ” )

Yazar : İbrahim ÇELEBİ    
Türü :
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 15/3
Sayfa : 729-743
    


Abstract

Nazlı Eray, dedesi Tahir Lütfü Tokay’ın hayatına dair bilgilerin izini sürerek tarihin gizemli olaylarını fantastik gerçeklikle 2000’li yıllara taşır. Romanın kurgusuna Mamak çöplüğü civarındaki yarıktan girilen yeraltındaki karanlık dehliz ve buradaki hayali kişilere bilinçaltının işlevleri yüklenerek yön verilmiştir. Yeraltı kurgusu, dışarıdaki kişi ve mekânlarla genişleyerek olay örgüsünün halkalarını oluşturur. Yazar, anlatıcıdan tarihî şahsiyetlere, kadınlardan kentlere kadar maruz kalınan mağduriyetleri psikanalitik bir düzlemde buluşturur. Romanda, yitik yaşamlar, bastırılmış duygular psikanalitiğin verilerinden yararlanılarak ifşa edilir. Katartik yönteme başvurulan eserde büyülü gerçekçilikle Freudyen psikolojinin imkânlarından yararlanılarak yaraları sağaltma yoluna gidilmiştir. Bu çalışmada psikanalitik eleştiri kuramından hareketle karanlık dehliz ve burayla bağlantılı dış uzantıların anlatıcının bilinçaltını nasıl temsil ettikleri, mağduriyetlerin eserde nasıl kesiştiği ve yaraların tedavisi için nelere başvurulduğu incelenmiştir.



Keywords

Sis Kelebekleri, Nazlı Eray, katarsis, bilinçaltı psikanalitik



Özet

Nazlı Eray, investigates the life of her grandfather, Tahir Lütfü Tokay, bringing mysterious historical events to the 2000s with a fantastical reality. The fiction of the novel is directed by attributing the functions of the subconscious to the dark underground tunnel entered through the crack near the Mamak garbage dump and the imaginary people there. The subterranean world, by expanding with external characters and locations, forms the linkages of the plot. The author brings together the narrator’s victimizations, ranging from historical figures to women and cities, within a psychoanalytic framework. The novel,using the psychoanalytic data, uncovers lost lives and repressed emotions.By using catharsis method and drawing on magical realism and Freudian psychology this work tries to heal the wounds. This study examines, from the perspective of psychoanalytic critique theory, how the dark corridor and its external extensions represent the narrator’s subconscious, how victimizations intersect in the work, and what methods are employed to heal wounds.



Anahtar Kelimeler

Sis Kelebekleri, Nazlı Eray, catharsis, subconscious, psychoanalysis