KÜLTÜREL MİRAS VERİ BİLİMİ YAKLAŞIMIYLA “KIRMIZI KAR YAĞDIĞI ZAMAN / YAĞINCA” DEYİMİNİN ÇEVRİM İÇİ DOLAŞIMI VE MEMETİK DÖNÜŞÜMÜ
(A CULTURAL HERITAGE DATA SCIENCE PERSPECTIVE ON THE ONLINE CIRCULATION AND MEMETIC TRANSFORMATION OF “KIRMIZI KAR YAĞDIĞI ZAMAN / YAĞINCA” )

Yazar : Şermin KALAFAT    
Türü :
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 15/2
Sayfa : 658-676
    


Abstract

Bu çalışma, “kırmızı kar yağdığı zaman / yağınca” deyiminin çevrim içi dolaşımını kültürel miras veri bilimi (cultural heritage data science) çerçevesinde inceler ve dağınık dijital izleri yeniden kullanılabilir bir derlem veri setine dönüştürür. Kamusal erişime açık sayfalardan web kazıma (web scraping) ile derlenen 51 kayıt, platform türü, söylem türü, konu alanı, deyim varyantı ve pragmatik işlev etiketleriyle kodlanmış; veri şeması, veri sözlüğü ve kod kitabı ile belgelendirilmiştir. OpenRefine ile alanlar standardize edilmiş, varyantlar kontrollü biçimde normalleştirilmiş, bağlam özetleri ile belirsizlik notları korunmuştur. Bulgular, deyimin şikâyet mecralarında erteleme ve belirsiz süreyi, forumlarda imkânsızlık yargısı ile ironi-eleştiriyi, sosyal medyada ise temenni ve mucize gerçekleşme anlatılarını daha sık taşıdığını göstermektedir. Çalışma, memetik dolaşımda anlamın platform ekolojileri içinde yeniden kurulduğunu ortaya koyar ve Türkçe deyimler için izlenebilir, denetlenebilir bir mikro-derlem modelleme iş akışı önerir.



Keywords

Kültürel miras veri bilimi, dijital kültürel miras, kırmızı kar yağdığı zaman / yağınca, deyim dolaşımı, memetik dönüşüm.



Özet

This study examines the online circulation of the Turkish idiom kırmızı kar yağdığı zaman/yağınca through a cultural heritage data science lens. It turns dispersed digital traces into a reusable micro-corpus dataset. Fifty-one instances collected from publicly accessible webpages via web scraping were coded by platform type, discourse genre, topic domain, idiom variant, and pragmatic function, and documented through a dataset schema, data dictionary, and codebook. Using OpenRefine, fields were standardised, and variants were normalised in a controlled manner, while context summaries and uncertainty notes were retained. The findings show that the idiom most often indexes postponement and indefinite waiting on complaint platforms, foregrounds judgements of impossibility alongside irony and critique in forum environments, and more frequently carries wishes and “miracle” reversal narratives on social media. The study demonstrates how meaning is reconfigured across platform ecologies in memetic circulation, and proposes an auditable micro-corpus modelling workflow for Turkish idioms.



Anahtar Kelimeler

Cultural heritage data science, digital cultural heritage, kırmızı kar yağdığı zaman / yağınca (Turkish idiom), idiom circulation, memetic transformation.