Edebî metinler göstergelerle örülü yapıtlardır. Müellifler metinlerini oluşturmak için çeşitli göstergelerden yararlanır. Bunlardan biri de ikonik göstergelerdir. Bu çalışmada, Eski Anadolu Türkçesi mesnevilerinde nesnelerin ikonik gösterge olarak kullanımı üzerinde durulmuştur. İkonik göstergeler boyutlarına göre “iki boyutlu ikonik göstergeler” ve “üç boyutlu ikonik göstergeler” olmak üzere ikiye ayrılarak incelenmiştir. Mesnevilerde dikkat çeken husus, ikonik göstergelerin sadece varlığı değildir; ilkeleriyle de konu edilmiş olmasıdır. Bu ilkeler “benzerlik”, “yapaylık”, “cansızlık” ve “somutluk”tur. Benzerlik, Peirce’ün ikon için belirlediği temel ilkedir, gösterge-nesne ilişkisine dayalıdır. “Yapaylık”, “cansızlık”, “somutluk” temsil edenin niteliği esas alınarak tarafımızca belirlenmiş ilkelerdir. Çalışmanın amacı, mesnevilerdeki ikonik göstergeleri ve ilkeleri tespit etmek; ikonik göstergelerin ve kullanım amaçlarının çeşitlilik gösterebileceğini, ilkelerin ise değişmez ve evrensel olduğunu ortaya koymaktır.

Eski Anadolu Türkçesi, mesnevi, göstergebilim, Charles Sanders Peirce, ikon.