• Quick access
  • Announcements
  • Duyurular

    Makale gönderimi için tıklayınız. https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    Dergimizin makale gönderme işlemi Dergipark

    üzerinde gerçekleşmektedir: https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    Makale gönderimi için Dergipark sitemizi kullanınız:

    https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke

     

    TR DIZIN 2020 Etik Kriterleri  kapsamında, dergimize 2020 yılında gönderilen ve gönderilecek olan yayınlar için Etik Kurul Belgesi zorunlu olacaktır. Bu kapsamda etik kurul izni gerektiren çalışmalar için makalenin yöntem bölümünde ilgili Etik Kurul Onayı ile ilgili bilgilerin (kurul-tarih-sayı) yer verilmesi gerekecektir. Bu nedenle dergimize makale gönderimi yapacak olan aday yazarlarımızın ilgili kriteri göz önünde bulundurarak makalelerini düzenlemeleri önemle rica olunur.

     

     

     


SAHA TÜRKÇESİNDE TAĞIS- “ÇIKMAK” FİİLİNİN TASVİR FİİLİ OLARAK KULLANIMI ÜZERİNE
(ON THE USE OF THE VERB TAĞIS- (TO GO OUT) AS A DESCRIPTIVE VERB )

Author : Doğan ÇOLAK    
Type : Copyright
Printing Year : 2023
Number : 12/3
Page : 925-934
Doi Number : http://dx.doi.org/10.7884/teke.5726


Özet

Eski Türkçe taşık- “çıkmak” fiili günümüz Türk lehçelerinden sadece Saha Türkçesinde tanıklanmaktadır. Bu fiil, /ş/ ⁓ /k/ metatezi ve takış- > taxıs- > tağıs- ses değişimleri süreci ile bugünkü biçimi olan tağıs- hâlini almıştır. Bu fiil “isim + tağıs-”, “ana fiil + -An zarf-fiili + tağıs-” ve deyim ifadelerinin teşkilinde de kullanılması bakımından birleşik fiil yapılarının yardımcı fiili olarak yaygın bir kullanıma sahiptir. Bu çalışmada, tasvir fiili olarak tağıs- fiilinin anlamsal ve işlevsel özellikleri ele alınmıştır. Bu fiilin tasvir fiili yapısında kullanımı ile ilgili olarak başta STBUT olmak üzere Saha bilginleri ile Türkiye’de konuyla ilgili çalışmalar yapan araştırmacıların görüşleri ele alınıp tağıs- fiilin tasvir fiili yapısında ifade ettiği anlamlar belirlenmiştir. Ardından bu fiilinin tasvir fiili olarak kullanıldığı işlevlerle ile ilgili Saha edebiyatından seçilen eserler üzerinden örnekler tespit edilmiştir ve elde edilen tüm bulgular sonuç kısmında yorumlanmıştır.



Anahtar Kelimeler

Saha Türkçesi, birleşik fiil, tasvir fiili, tağıs- fiili



Abstract

The Old Turkic verb “taşık-“ meaning “to go out”, is attested only in the Sakha dialect of modern Turkic. This verb has undergone a process of /ş/ ⁓ /k/ metathesis and phonetic changes from takış- > taxıs- > tağıs- to achieve its current form of tağıs-. It is widely used as an auxiliary verb in compound verb structures, such as “noun + tağıs-”, “main verb + -An adverb-verb + tağıs-”, and idiomatic expressions. This study examines the semantic and functional properties of the verb tağıs- as a descriptive verb. Opinions of Sakha scholars, particularly those who contributed to STBUT, and researchers in Turkey who have worked on this topic, were taken into consideration regarding the usage of the verb tağıs- in descriptive verb structures and the meanings it expresses. Then, examples of the functions of this verb used as a descriptive verb were identified from selected works of Sakha literature, and all findings were interpreted in the conclusion section.



Keywords

Sakha Turkic, compound verb, descriptive verb, tağıs- verb


Adress :Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Derneği Karaman Mahallesi, Fulya Sokak, No 1 Nilüfer / Bursa
Phone :+90224 2941652-41885 Fax :+90224 2941897
Email :tekedergisi@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri